Opieka koordynowana w POZ: reforma, która działa i system, który musi nadążyć

Reforma podstawowej opieki zdrowotnej toczy się zgodnie z planem, od zaprojektowania modelu opieki koordynowanej (OK w POZ) w oparciu o wcześniejszą analizę najlepszych polskich praktyk i ich implementację do modelu z uwzględnieniem doświadczeń międzynarodowych, poprzez pilotaż POZ PLUS i systemowe wdrożenie na poziomie krajowym od 2022 r. i trwającą obecnie propagację i ewaluację modelu (przebieg reformy, wyzwania i kolejne etapy propagacji przedstawia rys. 1.)

Obecnie ok 55% populacji objetej jest opieką na podstawie umów OK w POZ. Jest to wieloetapowa transformacja, która osiąga zakładane efekty (skrócenie średniego czasu oczekiwania na badania i szybszy dostęp do specjalistów, poprawa health literacy) potwierdzone zarówno w raportach Banku Światowego z pilotażu POZ PLUS, Raporcie Fundacji MyPacjenci – Raport z badania ankietowego „Opieka koordynowana w POZ” – badanie z 2024 r. na 1024 pacjentach opieki koordynowanej oraz analizy robione przez NFZ (dane nie są dostępne publicznie). Aktualne tzw. wczesne wyniki polskich zmian są podobne, a nawet lepsze niż wdrożenia w innych krajach. Jest to spowodowane wielodziesięcioletnimi zaniedbaniami systemowymi, wcześniejszą negatywną selekcją kadr do pracy w POZ, a także odpływem dobrze przygotowanych polskich kadr medyków do krajów bogatych lub obszaru handlu farmaceutykami i badań klinicznych.

Raport Fundacji (https://mypacjenci.org/wp-content/uploads/2025/10/raport-OK-POZ_final.pdf) przedstawia wyniki badania ankietowego dotyczącego opieki koordynowanej w podstawowej opiece zdrowotnej (POZ). Ogólny odbiór opieki koordynowanej wśród pacjentów jest bardzo pozytywny, co znajduje odzwierciedlenie w wysokim wskaźniku zadowolenia z usług medycznych i opieki zdrowotnej. Kluczowe wnioski wskazują na poprawę dostępności do specjalistów, lepszą organizację wizyt oraz skuteczniejszą komunikację między pacjentami a personelem medycznym. Respondenci zwracają uwagę na szybszy dostęp do specjalistycznych konsultacji oraz efektywniejsze wykorzystanie badań diagnostycznych. Integracja usług oraz wsparcie koordynatora w przychodniach są wysoko oceniane. Pacjenci czują się bezpieczniej i lepiej poinformowani o stanie swojego zdrowia, co znacząco poprawia ich doświadczenia związane z leczeniem. Mimo pozytywnych opinii, raport ujawnia pewne obszary wymagające poprawy, takie jak brak odpowiedniego wsparcia psychologicznego, niskie zaangażowanie w porady dietetyczne oraz ograniczony dostęp do dodatkowych usług w niektórych placówkach. W odpowiedzi na te problemy pacjenci sugerują rozszerzenie zakresu usług o opiekę rehabilitacyjną i psychologiczną, co mogłoby jeszcze bardziej podnieść jakość oferowanej opieki. Raport podkreśla również rolę indywidualnego podejścia do pacjenta oraz znaczenie komunikacji w procesie leczenia. Pacjenci doceniają personalizację opieki oraz wsparcie, które otrzymują od personelu medycznego, co skutkuje wysokim poziomem satysfakcji i chęcią polecenia programu opieki koordynowanej innym. Dane raportu potwierdzają skrócenie średniego czasu oczekiwania na badania i szybszy dostęp do specjalistów. Należy pamiętać iż rozwój OK w POZ następuje systematycznie, wymaga ogromnego trudu szkoleniowego i wdrożeniowego. Natomiast prawidłową perspektywą oceny jest okres 5 letni od wdrożenia modelu opieki, a szczególnie 10-letni. Warto również podkreślić, że Zespół do spraw wdrożenia opieki koordynowanej w podstawowej opiece zdrowotnej utworzony 29.12.2022 r. pracuje nieprzerwanie, przygotowując kolejne moduły reformy. Szczególnie ważne jest obecnie wdrożenie celów populacyjnie istotnych do realizacji w POZ oraz kwartalnej informacji zwrotnej z NFZ do świadczeniodawców nt. poziomu ich realizacji.

Rys. 1 Proces wdrażania zmian i efektywnego rozwoju opieki koordynowanej w POZ w Polsce, źródło CMD/IFIC – prace 2016-2026.

Sektor Podstawowej Opieki Zdrowotnej, stoi przed wielowymiarowymi wyzwaniami strukturalnymi, demograficznymi i organizacyjnymi. Obecna sytuacja jest w dużej mierze konsekwencją decyzji podjętych w latach 90., kiedy to nadano uprawnienia zawodowe po zbyt krótkich kursach, a nową specjalizację z zakresu medycyny rodzinnej rozwijano w sposób skrajnie nieatrakcyjny dla młodych lekarzy. Przez dekady środowisko lekarskie blokowało napływ nowych kadr, co doprowadziło do głębokiego kryzysu dostępności i jakości świadczeń.

Gruntowna reorganizacja systemu, oparta na zasadach gospodarności, koordynacji opieki, kontroli jakości i racjonalnego wykorzystania zasobów, jest warunkiem koniecznym dla zapewnienia Polakom skutecznej i dostępnej opieki zdrowotnej w perspektywie najbliższych dekad. Konieczny jest  rozwój systemowej koordynacji pionowej.

Kluczowe problemy sektora POZ

Blokada napływu młodych kadr przez starsze pokolenie lekarzy. Przez lata środowisko lekarskie stosowało mechanizmy ambicji zawodowej i monopolu, nie dopuszczając młodych specjalistów do rad i struktur decyzyjnych. Struktury zarządzania polskim systemem ochrony zdrowia nie planowały zmian i nie dostarczały rozwiązań, a po latach doszło akceptacji uzależnienia niedojrzałego systemu  oraz leczenia problemów systemu dodatkowymi nakładami finansowymi. Nie dostrzegano nadchodzących zagrożeń braku cyfryzacji czy starzenia się społeczeństwa. Skutkiem jest starzejąca się kadra POZ niezdolna do adaptacji do nowych modeli opieki. Przez wiele lat środowisko lekarzy rodzinnych oraz struktury samorządowe w ochronie zdrowia funkcjonowały w modelu silnie zachowawczym. W praktyce oznaczało to ograniczoną otwartość na dopływ młodych kadr oraz niewielką skłonność do modernizacji sposobu organizacji świadczeń. Mechanizmy wewnętrzne, w tym nieformalna kontrola dostępu do rynku oraz brak presji na rozwój kompetencji sprzyjały utrzymywaniu status quo kosztem jakości i dostępności opieki. Sytuacja zaczęła się istotnie zmieniać wraz z wdrożeniem nowego modelu opieki koordynowanej w 2022 roku. Wprowadzenie bardziej złożonych wymagań organizacyjnych, jakościowych i kompetencyjnych wymusiło na dotychczasowych właścicielach praktyk inwestowanie w rozwój i dostosowanie do nowych standardów albo wycofywać się z rynku. Znacząca część tej grupy nie była przygotowana ani kapitałowo, ani kompetencyjnie do transformacji. W konsekwencji pojawiła się przestrzeń dla podmiotów dysponujących kapitałem oraz know-how organizacyjnym. Firmy te dostrzegły potencjał skalowania modelu opieki koordynowanej i zaczęły przejmować praktyki, często po relatywnie niskich wycenach, budując zintegrowane struktury świadczeniodawców.

Jednocześnie nastąpił wyraźny, wielokrotny wzrost zainteresowania młodych lekarzy specjalizacją w medycynie rodzinnej. Nowe pokolenie dostrzegło w tym obszarze realną ścieżkę rozwoju zawodowego, opartą na pracy zespołowej, nowoczesnych standardach oraz większym wpływie na efekty zdrowotne populacji. Podobne procesy zaczęły zachodzić w pielęgniarstwie, gdzie również rośnie znaczenie kompetencji zaawansowanych i roli w zespołach koordynowanych. Problemem pozostaje jednak bariera wejścia – młodzi lekarze najczęściej nie dysponują kapitałem umożliwiającym przejmowanie lub rozwijanie praktyk, nie posiadają kapitału niezbędnego do przejęcia praktyk w terenach wiejskich i małomiasteczkowych, co pogłębia nierówności w dostępie do opieki. W efekcie zasilają przede wszystkim struktury większych podmiotów, co wzmacnia proces konsolidacji rynku.

Niewystarczająca kontrola jakości świadczeń. Głównym problemem nie jest redukcja liczby praktyk, ale brak kontroli jakości wynikający z braku celów w umowach. Istnieje konieczność wprowadzenia celów jakościowych wzorem Skandynawii i Kanady, gdzie stawki są uzależnione od realizacji programów profilaktycznych. Konieczne  jest wdrożenie Wskaźników jakości opieki, minimum cztery grupy parametrów: realizacja programów profilaktycznych (rak piersi, jelita, szyjki macicy, płuca, program „Moje Zdrowie”), dostępność (różna dla stanów ostrych i przewlekłych), objęcie 2/3 pacjentów przewlekle chorych ścieżkami opieki koordynowanej oraz sprawność administracyjna (zaświadczenia, orzeczenia).

Odbiurokratyzowanie (możliwe wyłącznie z równoległym wprowadzeniem wskaźników i kontroli jakości). Wsparcie AI – pacjenci ze zrealizowaną pełną profilaktyką i wczesną diagnostyką „Moje Zdrowie” powinni otrzymywać powtarzalne podstawowe, proste orzeczenia i zaświadczenia automatycznie przez IKP.

System deklaracji pacjentów. System deklaracji istnieje od ponad 25 lat, nigdy nie był przedmiotem realnej kontroli. Weryfikacja zgodności obsługi pacjentów przez konkretnego lekarza lub pielęgniarkę nie podlegał weryfikacji. Deklaracje powinny pozostać, ale równocześnie powinny być egzekwowane usługi wybranego medyka dla konkretnego pacjenta – minimum 65% usług przez lekarza deklaratywnego (poniżej – obniżka stawki kapitacyjnej, poniżej 50% – zawieszenie umowy, powyżej 85% – podwyżka stawki kapitacyjnej). NFZ posiada narzędzia do weryfikacji, ale intencyjnie je pomija pod naciskiem organizacji zawodowych. Minimum jedna wizyta kompleksowa rocznie powinna być wykonana przez lekarza deklaratywnego dla 85% pacjentów z listy deklaratywnej. Obszarem wymagającym poprawy jest obecny brak odpowiedzialności za pielęgniarki i położne środowiskowe i brak raportowania usług indywidualnych online, pozwalających korelację między deklaracjami a faktyczną aktywną opieką.

Redukcja pacjentów w poradniach specjalistycznych (AOS)
Następuje powolne przenoszenie pacjentów do opieki koordynowanej, gdzie lekarz rodzinny jest kierownikiem leczenia, a specjaliści (kardiolodzy, diabetolodzy) wykonują pracę konsultacyjną. Daje się zauważyć opór środowiska specjalistów przeciwko temu, chcąc zatrzymać stabilnych pacjentów z niskim ryzykiem zdrowotnym.  W szczególności kardiolodzy, endokrynolodzy i diabetolodzy aktywnie opierają się wdrożeniu opieki koordynowanej. Wciąż jednak pacjenci z prostymi, stabilnymi schorzeniami przewlekłymi, takimi jak nadciśnienie czy stabilna niewydolność krążenia, pozostają pod stałą opieką specjalistów, zamiast być prowadzeni przez lekarza rodzinnego. NFZ od kilku miesięcy ogranicza nadlimitowe wizyty, ale potrzeba więcej ukierunkowanych działań i płatności zależnej od stratyfikacji klinicznej.

Zróżnicowanie wsparcia (korektory stawki kapitacyjnej) według dojrzałości podmiotów i konkretnych praktyk.
Podstawowym błędem jest brak celu i harmonogramu wdrażania. Należy wykorzystać narzędzie Scirocco Exchange oceniające dojrzałość podmiotu do realizacji opieki koordynowanej w 12 modułach z uwzględnieniem polskiej specyfiki (odległość od ośrodków, gęstość zaludnienia, czas dojazdu). To pozwoli na selektywne wsparcie dostosowane do poziomu dojrzałości poszczególnych podmiotów. Dodatki terytorialne powinny dotyczyć wszystkich członków zespołu (lekarz, pielęgniarka, położna, koordynator) i być uzależnione od czasu dojazdu mierzonego w poniedziałki października i marca między 7-8 rano. Strefa A (do 30-40 min od ośrodka uniwersyteckiego) – bez dodatku, strefa B (30-60 min) – umiarkowany dodatek, strefa C (powyżej 60 min) – wysoki dodatek. Nie dotyczy obszarów wysoko zurbanizowanych.

Elastyczne godziny otwarcia
W ośrodkach powyżej 5000 pacjentów godziny powinny pozostać do, w terenach wiejskich do z popołudniową pomocą (17-21) świadczoną rotacyjnie przez lekarzy z terenu. W małych ośrodkach (poniżej 1000 deklaracji) dopuszczalne otwarcie 3 razy w tygodniu po 4 godziny pod warunkiem 65%, a docelowo 85% realizacji programów profilaktycznych, profilaktyki pierwotnej – obowiązkowych szczepień u dzieci oraz programów profilaktyki wtórnej rekomendowanych przez WHO (SIMP) i redukcji pacjentów „out of care”. Obligatoryjny proporcjonalny do rocznego czasu pracy  udział lekarzy POZ w opiece popołudniowej (17-21) zgodnie z ustalonym harmonogramem.

Samodzielne praktyki pielęgniarskie
Pielęgniarki mogą zapewniać podstawową dostępność, a lekarz rodzinny pełnić rolę konsultanta. Istnieją już opracowania Naczelnej Izby Pielęgniarek i Położnych oraz Ministerstwa Zdrowia. Kluczowe jest ustalenie kryteriów jakościowych oraz wykorzystanie w terenach deficytowych opisanych wyżej, a nie tylko samo zawarcie umowy.

Rozwój ścieżek opieki koordynowanej
Dla poprawy skuteczności należy wdrożyć ścieżkę postępowania w nadzorze post-onkologicznym (5 lat od zakończenia leczenia i obserwacji w ośrodku onkologicznym) oraz fizjoterapii w dolegliwościach bólowych kręgosłupa (jak w pilotażu). Konieczna jest poprawa działania konsylium środowiskowego z obowiązkowym omawianiem pacjentów trudnych, co powinno być wskaźnikiem uprawniającym do lepszego finansowania.

Koordynacja pionowa – koordynacja między poziomami opieki (POZ, AOS, szpitale).
Dotychczasowa koordynacja pozioma wymaga uzupełnienia o koordynację pionową w obszarze onkologii i kardiologii (sformalizowana współpraca z KSO i KSK), w tym wykorzystanie eRejestracji do zapisywania pacjentów wymagających kontroli oraz współpraca w onkologii (karta eDiLO) i kardiologii z automatycznym odesłaniem pacjentów stabilnych po leczeniu szpitalnym do niższych poziomów opieki. Kluczowa jest ustrukturyzowana współpraca nad pacjentami wysokiego ryzyka z AOS.

Słabe kompetencje menedżerskie kierowników podmiotów. Brak aktualnej wiedzy z zakresu zarządzania ochroną zdrowia wśród kadry kierowniczej jest wskazywany jako istotna bariera wdrożenia reform. Kierownicy podmiotów powinni ukończyć (lub powtórzyć po 20 latach) studia zarządzania w ochronie zdrowia. Uniwersytety powinny zorganizować kursy online. To konieczny proces ciągłego przeszkalania do zarządzania opieką koordynowaną. Konieczne jest uruchomienie systematycznych, wdrożeniowych i ewaluacyjnych, wspólnych szkoleń MZ, AOTMiT, NIZP-PZH, SANEPID, NFZ i menedżerów prowadzących podmioty medyczne, a także studia typu MBA dla kadry systemu ochrony zdrowia..

Propozycja zmiany modelu finansowania

Niezbędna jest wielowymiarowa reforma modelu finansowania POZ, oparta na powiązaniu wysokości stawek i dofinansowania z mierzalnymi wskaźnikami jakości oraz specyfiką terytorialną. Kluczowe elementy proponowanego modelu obejmują:

Uzależnienie stawki kapitacyjnej od realizacji programów profilaktycznych. Finansowanie powinno być powiązane ze stopniem wykonania programów profilaktycznych o udowodnionej skuteczności, finansowanych ze środków publicznych (SIMP), w tym profilaktyki raka piersi, jelita grubego, szyjki macicy i płuca, a także zintegrowanego programu profilaktycznego „Moje Zdrowie”.

Strefowe dofinansowanie w zależności od odległości od ośrodka uniwersyteckiego. Proponuje się podział na trzy strefy finansowania:

Strefa A (do 30 minut dojazdu od ośrodka uniwersyteckiego): brak dodatkowego dofinansowania.

Strefa B (30-60 minut dojazdu): umiarkowanie podwyższone finansowanie.

Strefa C (powyżej 60 minut dojazdu): najwyższy poziom dofinansowania.

Pomiar czasu dojazdu powinien być dokonywany dwukrotnie w roku, w poniedziałek rano między godziną a , w październiku i marcu, kiedy obciążenie POZ jest największe.

Fundusz przejęć praktyk przez młodych lekarzy. Postuluje się stworzenie funduszu kredytowego z oprocentowaniem na poziomie 1-3% rocznie, umożliwiającego młodym lekarzom przejęcie praktyk wyłącznie w obszarach deficytowych.

Premiowanie długoterminowych umów. Wprowadzenie celowych umów pięcioletnich, przekształcanych następnie w umowy na czas nieokreślony z rocznym wypowiedzeniem, ma zachęcić młodych lekarzy do długoterminowego zaangażowania w obszarach deficytowych.

Sankcje finansowe za niską jakość. Jeśli mniej niż 65% usług jest wykonanych przez lekarza deklarowanego, proponuje się redukcję stawki. Poniżej 50% skutkować ma zawieszeniem prawa do świadczeń, natomiast powyżej 85% standardu jakości uzasadnia podwyżkę finansowania.

Kluczowe obszary reform

Strategia i zarządzanie systemem

Fundamentem proponowanych reform jest wprowadzenie mierzalnych celów jakościowych do umów z NFZ oraz kwartalnej informacji zwrotnej z ich realizacji, wzorowanych na rozwiązaniach skandynawskich i kanadyjskich. Cztery kluczowe parametry jakościowe, które powinny stanowić podstawę oceny podmiotów POZ:

• Realizacja programów profilaktycznych w warstwie metabolicznej i onkologicznej.
• Objęcie co najmniej dwóch trzecich pacjentów przewlekle chorych ścieżkami opieki koordynowanej.
• Dostępność świadczeń, różnicowana w zależności od charakteru potrzeby: infekcyjnej, przewlekłej lub profilaktycznej.
• Sprawność administracyjna, rozumiana jako zdolność do wystawiania zaświadczeń i orzeczeń, wspierana przez narzędzia sztucznej inteligencji automatycznie agregujące dane o wykonanych działaniach.

Stawka kapitacyjna i dofinansowanie powinny być uzależnione od stopnia realizacji programów profilaktycznych, objęcia pacjentów opieką koordynowaną oraz parametrów dostępności. NFZ dysponuje techniczną możliwością parametrycznego osiągania tych celów, jednak dotychczas intencyjnie je pomijano.

Aktualizacja kompetencji menedżerskich. Kierownicy podmiotów ochrony zdrowia powinni być zobowiązani do ukończenia studiów podyplomowych z zarządzania ochroną zdrowia, dostosowanych do realiów opieki koordynowanej, dostępnych w formule online. Jest to proces, który musi przebiegać w sposób ciągły. Konieczne jest również obligatoryjne odświeżenie kompetencji menedżerskich kierowników podmiotów ochrony zdrowia poprzez aktualne studia podyplomowe z zarządzania, w tym dostępne w formule online.

Koordynacja opieki i integracja usług

Wdrożenie koordynacji pionowej jako uzupełnienia dotychczasowej koordynacji poziomej. Koordynacja pionowa powinna obejmować elementy :

• Obligatoryjny udział lekarzy rodzinnych w popołudniowej opiece proporcjonalnie do wkładu i wyników pracy.
• Aktywne przejmowanie pacjentów wypisanych z oddziałów szpitalnych przez praktyki POZ na danym terenie (użycie eRejestracji). I kontrola ich stanu w najbliższych dniach po wypisie.
• Sformalizowaną współpracę w obszarze onkologicznym (karta DILO, Krajowa Sieć Onkologiczne, ścieżka postonkologiczna) i kardiologicznym (Krajowa Sieć Kardiologiczna, ścieżka postkardiologiczna).
• Lekarz rodzinny powinien pełnić rolę kierownika leczenia, a specjaliści (kardiolodzy, onkolodzy, ginekolodzy) powinni wykonywać pracę konsultacyjną.

Polska posiada od 3 do 8 razy więcej kardiologów i ginekologów niż średnia unijna, jednak są oni „suboptymalnie wykorzystywani”. Racjonalizacja ich roli jako konsultantów, a nie prowadzących, jest kluczowym elementem reformy.

Dodatkowo rekomenduje się wdrożenie ścieżki fizjoterapeutycznej dla pacjentów z dolegliwościami bólowymi kręgosłupa oraz aktywizację pielęgniarstwa środowiskowego i opieki środowiskowej.

Polityka kadrowa w obszarach deficytowych. Stworzenie funduszu przejęć praktyk przez młodych lekarzy, powiązanego z preferencyjnym kredytowaniem (1-3% rocznie) wyłącznie w obszarach deficytowych, ma na celu racjonalne rozlokowanie kadr medycznych w Polsce. Uzupełnieniem jest system umów długoterminowych (pięcioletnich) zachęcających do stabilnego osiedlania się w tych obszarach.

Sformalizowana współpraca POZ – AOS – szpitale

• W obszarze onkologicznym: pełne wykorzystanie karty eDILO, sprawne przekazywanie pacjentów do specjalistów i szpitali, a następnie automatyczne odesłanie do POZ w ramach ścieżki postonkologicznej.
• W obszarze kardiologicznym: konsultacja kardiologiczna, skierowanie do krajowej sieci kardiologicznej i automatyczne odesłanie pacjenta do lekarza rodzinnego w ramach ścieżki postkardiologicznej.
• Wdrożenie ścieżki fizjoterapeutycznej dla pacjentów z dolegliwościami bólowymi kręgosłupa.
• Aktywizacja pielęgniarstwa środowiskowego i opieki środowiskowej, obecnie obszary „totalnie zaniedbane”.

Samodzielne praktyki pielęgniarskie

Tworzenie samodzielnych praktyk pielęgniarskich, w których lekarz rodzinny pełni rolę konsultanta, a podstawową dostępność zapewniają pielęgniarki jako uzupełnienie dostępności w obszarach deficytowych. Warunkiem jest ustalenie kryteriów jakościowych, a nie wyłącznie formalnych wymogów umownych.

Redukcja zjawiska „pacjenta out of care”

Kluczowym wskaźnikiem systemowym powinna być redukcja liczby pacjentów pozostających poza aktywną opieką (out of care). Mechanizmem zachęcającym do realizacji profilaktyki ma być uzależnienie dostępności zaświadczeń administracyjnych (np. do medycyny sportowej, szkół zawodowych) od aktualności badań profilaktycznych pacjenta.

Digitalizacja, Innowacje i narzędzia wspierające

W obszarze cyfryzacji – rozszerzenie centralnej eRejestracji oraz wdrożenie narzędzi sztucznej inteligencji do automatycznego generowania podstawowych orzeczeń i zaświadczeń oraz agregowania danych o stanie zdrowia pacjentów. Bilans „Moje Zdrowie” powinien stanowić podstawę do tworzenia ścieżek opieki genetycznej – w obszarze nowotworów uwarunkowanych rodzinnie – rak piersi, jajnika, jelita grubego i endometrium, wykorzystując potencjał polskich specjalistów w tej dziedzinie.

Cyfryzacja i wdrożenie narzędzi opartych na sztucznej inteligencji stanowią niezbędne wsparcie dla proponowanych reform organizacyjnych.

Digitalizacja systemu ochrony zdrowia

• Rozszerzenie centralnej eRejestracji i poprawa koordynacji pionowej między poziomami opieki.
• Automatyczne generowanie zaświadczeń i orzeczeń przez systemy AI na podstawie danych o wykonanych działaniach profilaktycznych i diagnostycznych, co ma odciążyć lekarzy od pracy administracyjnej i skrócić czas obsługi pacjenta.
• Uzależnienie dostępności zaświadczeń administracyjnych od statusu profilaktycznego pacjenta jako mechanizm motywujący do uczestnictwa w programach zdrowotnych.

Bilans „Moje Zdrowie” i wizyta kompleksowa  (jeśli istnieją choroby przewlekłe) wraz z planem opieki po badaniu jako platforma danych

Zintegrowany program profilaktyczny „Moje Zdrowie” powinien stanowić podstawę do tworzenia ścieżek opieki genetycznej, umożliwiając identyfikację pacjentów z grup ryzyka i przekazywanie ich do opieki specjalistycznej. Wizyta kompleksowa polegająca na dokładnym zebraniu wywiadu oraz rzetelnym badaniu lekarskim w POZ jest podstawowym aktem umowy pomiędzy lekarzem a pacjentem i zespołem opiekującym się nim. Polska dysponuje jednymi z najlepszych specjalistów w tej dziedzinie oraz możliwościami wykonania badań profilaktycznych w skali populacyjnej.

Naukowe wykorzystanie danych systemowych. Raporty NFZ dotyczące efektów opieki koordynowanej, opracowane m.in. przez Zespół do spraw wdrożenia opieki koordynowanej w podstawowej opiece zdrowotnej, jednoznacznie wskazują na poprawę opieki i wydłużenie przeżycia pacjentów ciężko chorych w ośrodkach działających w modelu koordynowanym. Dane te powinny być przedmiotem szczegółowej analizy naukowej finansowanej przez Agencję Badań Medycznych, NCN i NCBIR. Polska posiada jeden z najlepiej skonfigurowanych systemów podstawowej opieki zdrowotnej spośród krajów byłego bloku wschodniego, co przyciąga misje rozpoznawcze z krajów grupy BRICS. Potencjał ten pozostaje jednak niedostatecznie zbadany i opisany naukowo.

Efekty biologiczne reform będą wyraźnie zauważalne za 5-10 lat, natomiast efekty administracyjne i profilaktyczne są już widoczne, co potwierdzają dane z POZ Plus.

Opisane propozycje reform są gotowe do wdrożenia i opierają się na dostępnych danych, sprawdzonych wzorcach międzynarodowych oraz polskich doświadczeniach z pilotażu opieki koordynowanej. Decydenci, płatnicy i środowiska medyczne dysponują dziś wystarczającą wiedzą, by podjąć odważne i konsekwentne działania na rzecz zdrowia Polaków.